كشف بيش از 100 سفال در محوطه پيش از تاريخ «اسپيدز» نشان داد

نقش صليب شكسته از ايران باستان به ساير نقاط جهان صادر شده است

در آخرين كاوش هاي انجام شده در محوطه پيش از تاريخ «اسپيدز» در سيستان و بلوچستان،‌ بيش از 100 ظرف سفالي به دست آمد كه روي آن نقش صليب شكسته ديده مي شود و نشان مي دهد كه اين نقش در هزاره سوم و چهارم پيش از ميلاد متعلق به ايرانيان باستان و نماد چرخه زندگي و بركت بوده است.

ميراث خبر، گروه استان ها _ در آخرين كاوش هاي انجام شده در محوطه پيش از تاريخ «اسپيدز» در سيستان و بلوچستان،‌ بيش از 100 ظرف سفالي به دست آمد كه روي آن نقش صليب شكسته ديده مي شود و نشان مي دهد كه اين نقش در هزاره سوم و چهارم پيش از ميلاد متعلق به ايرانيان باستان و نماد چرخه زندگي و بركت بوده است.
نقش صليب شكسته نزد كارشناسان و باستان شناسان به «گردونه حيات» نيز معروف است. قديمي ترين نقشي كه از گردونه حيات در هزاره چهارم پيش از ميلاد و در محوطه باستاني شوش به دست آمده است و اكنون نقوش يافت شده در اسپيدز، بعد از نقوش يافت شده در شوش، قديمي ترين طرح هايي هستندكه از صليب شكسته يا گردونه حيات به دست آمده است.
«محمد حيدري» باستان شناس و سرپرست هيات كاوش در محوله پيش از تاريخ اسپيدز در اين باره به ميراث خبر گفت: «بيش از 100 ظرف سفالي كامل از محوطه مربوط به هزاره سوم پيش از ميلاد در اسپيدز به دست آمد كه نقش صليب شكسته و يا گردونه حيات در مركز اين ظرف، در داخل و كف ظرف ديده مي شود. اين نقوش كاملا بدوي و پر كار اجرا شده اند. در حالي كه نقش صليب شكسته امروزي تنها دو خط تجريدي و انتزاعي است. نقش صليب شكسته روي ظروف اسپيدژي،‌ 4 بز را نشان مي دهد كه شاخ هايشان را به علامت «+» به يكديگر ساييده اند. نحوه كنار هم قرارگيري شاخ اين بزها، تداعي گر گردونه حيات يا صليب شكسته است. نقوش تكامل يافته تر اين نماد در هزاره اول پيش از ميلاد و در دوران اشكاني و ساساني ديده مي شود.»
به گفته اين كارشناس، طبيعي به نظر مي رسد كه اين نقش از ايران باستان به اروپا و ساير نقاط دنيا رسيده باشد. هر چند اين تئوري به تحقيقات و بررسي هاي بيشتري نياز دارد. مسلم است كه آريايي ها در هزاره هاي پيش از ميلاد به دو شاخه تقسيم شدند، گروهي به ايران و گروهي ديگر به سمت اروپا مهاجرت كردند. بنابراين دور از ذهن نيست كه اين نقش از ايران به ساير نقاط رسيده باشد.
«بز» در ايران باستان نماد بركت، زندگي و حيات است. زيرا اين حيوان، تنها حيواني بوده كه تغذيه و معيشت انسان را تامين مي كرده و در مناطق صعب العبور كه امكان زيست بسيار دشوار بوده است،‌ تنها بز مي توانسته به راحتي زندگي كرده و تولدمثل كند. روي سفال هاي به دست آمده دراسپيدژ هنرمند؛ طبيعت پيرامون خود را نقاشي كرده است. به اين ترتيب كه ابتدا تپه، ماهورهاي سيستان را نقش كرده و سپس بزهايي كه در دشت ها به چرا پرداخته اند. در مركز اين بزها، 4 بز ديده مي شود كه شاخ هايشان را به علامت قدرت و گردش زندگي به صورت صليب شكسته به يكديگر مي سايند.
حيدري در اين باره گفت: «اميدواريم بتوانيم با تحقيقات و بررسي هاي بيشتر روي اين نقوش و مقايسه آنان با يكديگر نقوش يافت شده در هزاره هاي پيش از هزاره سوم و حتي بعد از آن ريشه هاي عميق تري از اين نقش را پيدا كنيم و بدانيم كه مبدا اصلي پيدايش اين نقش از كدام منطقه بوده و چگونه به ساير نقاط جهان صادر شده است.»
محوطه باستانی اسپيدز از مهمترين محوطه هاي پيش از تاريخي در ايران است كه تا چند سال پيش كاملا ناشناخته مانده بود و حفاران غيرمجاز بسياري از اشياي باستاني اين منطقه را به يغما برده بودند. اكنون نيز كاوش هاي بسيار محدودي روي اين محوطه انجام شده و بسيار ناكافي بوده است. اين محوطه ناگفته ها و رازهاي بسياري دارد كه تنها بخش بسيار كوچكي از آن كشف شده است.»

/ 1 نظر / 13 بازدید
zorba

مطمئنا همه جوامع بشری بقا و ماندگاری خودشون رو به ايران وامدار هستند... اميد که ذره ای از همت نياکانمان در وجود ما متبلور شود... شادی ات افزون.